Â
Â
ÂÂÂÂ
Stany Zjednoczone to kraj, który związał swój sposób życia z ropą i uzależnił się od niej w ogromnym stopniu. Wysoka konsumpcja, rozbudowana infrastruktura drogowa, życie na przedmieściach, kilkudziesięciokilometrowe dojazdy do pracy, do 70% powierzchni miast zajmowanych przez drogi i parkingi (np. Los Angeles), brak transportu publicznego (np. Phoenix) i zaniedbana infrastruktura kolejowa.
Rezultat - 5% ludności świata zużywa 25% światowego wydobycia ropy.
To jednocześnie kraj dysponujący zasobami na skalę kontynentu oraz najnowocześniejszymi technologiami poszukiwawczymi i wydobywczymi.
Wykres pokazuje wydobycie ropy w USA w miliardach baryłek rocznie.
Rys. Wydobycie ropy rosło do początku lat '70 XX w, w pełni pokrywając zapotrzebowanie USA. Później zaczęło spadać.
Quiz:
Na ile lat wcześniej przewidziano w USA, że wydobycie ropy zacznie spadać?
Odpowiedź:
Nie przewidziano. Nawet kiedy szczyt wydobycia nastąpił, gorąco temu zaprzeczano, dopiero w kilka lat po fakcie przyznano, że, rzeczywiście wydobycie, pomimo wysiłków, spada.
Wydobycie ropy w USA. Stadium 1 - Piękne początki
To były czasy rozkwitu przemysłu naftowego w Teksasie. Nie potrzebne były wielkie nakłady, ani zaawansowane technologie. Na początku eksploatacji ropa w złożu znajduje się po dużym ciśnieniem. Właściwie wystarczy zrobić odwiert i patrzeć jak ropa sama tryska spod ziemi. Wkręcamy kurek, podstawiamy pod niego cysterny i patrzymy, jak na konto płynie strumień pieniędzy. Proste. Rozwijające się dynamicznie sektory przemysłu, transportu i energetyki dostały do dyspozycji wielkie ilości taniego i wydajnego paliwa, umożliwiając tym samym rozkwit amerykańskiej gospodarki.
Wydobycie ropy w USA. Stadium 2 - Nieskrępowany wzrost wydobycia
Wydobycie ropy rośnie wykładniczo. Ropa jest tania, nie ma żadnych bodźców do jej oszczędzania. To epoka paliwożernych aut i eksplozji kultury przedmieść. Koncerny samochodowe wykupują i zamykają linie tramwajowe. Rośnie konsumpcja, a wszystkim wydaje się, że ta epoka będzie trwać wiecznie.
Wydobycie ropy w USA. Stadium 3 - Dzwonek alarmowy
W 1956 roku geofizyk, Marion King Hubbert, stwierdza, że ?(...) Eksploatacja ograniczonych zasobów nieodnawialnych to ich wyczerpywanie (...) a w konsekwencji szczyt i spadek wydobycia
.?.
Tak jest zarówno dla pojedynczego odwiertu, dla którego wydobycie osiąga maksimum, a następnie, w miarę jak złoże jest wyczerpywane - spada, jak i dla całych regionów wydobywczych.
Hubbert stwierdził, że ilość wydobywanej ze złoża ropy można dobrze przybliżyć krzywą Gaussa - dzwonową, a maksimum wydobycia odpowiada mniej więcej momentowi, kiedy w złożu pozostaje jeszcze 50% możliwej do wydobycia ropy.
Wg przewidywań Hubberta szczyt wydobycia w Stanach Zjednoczonych miał przypaść na lata 1966-1972, a na świecie około roku 2000.
Rok później, admirał US Navy Hyman George Rickover (urodzony skądinąd w Makowie Mazowieckim), nazywany "Ojcem marynarki atomowej" wygłosił wizjonerski wykład na temat "Zasoby energetyczne i nasza przyszłość", w którym podkreślał uzależnienie od paliw kopalnych i ryzyko związane z ich wyczerpaniem się w przeciągu kilkudziesięciu lat.
Treść wykładu: http://www.energybulletin.net/node/23151.
Wydobycie ropy w USA. Stadium 4 - "Wydobywamy coraz więcej!"
Teoria Hubberta zostaje wyśmiana jako absurdalna. Nafciarze w Teksasie są zdania, że zasoby ropy w USA wystarczą na stulecia. Przecież pokłady ropy powstawały przez dziesiątki milionów lat - jak więc miałyby zostać wyczerpane w ciągu kilkudziesięciu lat?
Stany Zjednoczone wydobywają coraz więcej ropy - ma miejsce boom gospodarczy i rozkwit społeczeństwa konsumpcyjnego. Podaż ropy jest tak duża, że kontrolująca wydobycie ropy (a przez to jej ceny) Texas Railroad Comission musi utrzymywać limity na jej wydobycie, aby przeciwdziałać załamaniu się cen.
Wydobycie ropy w USA. Stadium 5 - "Chwilowe trudności"
Tymczasem, w 1970 roku, okazuje się, że wydobywanej ropy nie wystarcza - konieczny jest jej import. Texas Railroad Comission znosi limity wydobycia i mówi "możecie pompować ile chcecie".
Hubbert ostrzega, że osiągnięty został szczyt wydobycia ropy naftowej i teraz wydobycie będzie już tylko spadać.
Eksperci zaprzeczają, uzasadniając, że to chwilowe trudności, że branża była niedoinwestowana, ale teraz uruchamiane są nowe szyby naftowe i wydobycie znowu będzie rosło...
Faktycznie, w Teksasie nowe szyby naftowe wyrastają, jak grzyby po deszczu, po 10 latach jest ich już 4-5 razy więcej.
Ale pomimo to wydobycie ropy spada o 30%. Ups...
Wydobycie ropy w USA. Stadium 6 - "Ropa z importu"
Po kilku latach eksperci stopniowo przyznają, że, faktycznie, wydobycie spada, bo złoża się wyczerpały. Rozwiązanie jest oczywiste - ropę należy importować. Stany Zjednoczone rozpoczynają więc import ropy na coraz większą skalę. Już w 1973 roku dochodzi do kryzysu, kiedy w rezultacie wojny Jom Kippur, arabskie kraje OPEC ogłaszają embargo na dostawy ropy do USA, Europy Zachodniej i Japonii.
Począwszy od lat ?70 XXw cenami ropy sterują (a przynajmniej próbują sterować) kraje OPEC.
Obecnie, USA importują blisko 70% zużywanej przez siebie ropy, a wartość ta wciąż rośnie.
USA podjęły rzecz jasna wysiłki w celu zwiększenia wydobycia ropy. Uzależnienie od importu, krytycznego dla działania gospodarki surowca, to nie tylko olbrzymie, idące w setki miliardów dolarów koszty, ale też kwestie bezpieczeństwa - znacząca część ropy jest importowana z regionów mniej lub bardziej wrogich czy też rządzonych przez niedemokratyczne reżimy - z Bliskiego Wschodu, Wenezueli, Nigerii, Ekwadoru, Rosji, ... .
USA podjęły eksplorację złóż na Alasce, rozpoczęto też program odwiertów w dnie oceanicznym. Przemysł naftowy zainwestował ogromne środki, do poszukiwań i wydobycia ropy skierowane zostały najnowocześniejsze rozwiązania techniczne - badania sejsmiczne i elektromagnetyczne, pompowanie wody i gazów do złóż ropy, sterowane odwierty poziome, zaawansowane techniki komputerowe,...
Pierwsza platforma wiertnicza u brzegów Luizjany była dobrze widoczna z lądu i stanęła w wodzie o głębokości miejskiego basenu, dziś sięga się po złoża znajdujące się kilka kilometrów pod dnem również głębokiego na kilka kilometrów oceanu, z jednej platformy wypuszcza się w różnych kierunkach nawet kilkadziesiąt szybów wierconych sterowanymi głowicami. Stosowane przez przemysł naftowy technologie i środki śmiało mogą konkurować z programem badań kosmicznych NASA.
A rezultat? Produkcja wciąż spada - nowe złoża i najnowsze technologie jedynie rozciągnęły krzywą Hubberta.
Ludzie muszą głośno i wyraźnie usłyszeć, że w Ameryce kończy nam się energia
George W. Bush, Maj 2001
Czytaj Część IV - Jak rozpoznać OilPeak
back