W nowelizacji Prawa energetycznego zaproponowano zmiany w zapisach art. 9a ust. 8a - które wprowadzają jednostkową opłatę zastępczą (Ozm), mającą na celu wsparcie energii elektrycznej wytwarzanej w wysokosprawnej kogeneracji w źródłach spalających paliwa gazowe w postaci metanu uwalnianego i ujmowanego przy dołowych robotach górniczych w czynnych, likwidowanych i zlikwidowanych kopalniach węgla kamiennego oraz gaz palny uzyskiwany z przetwarzania biomasy.

Jak czytamy w uzasadnieniu do tych zmian, wyodrębnienie wsparcia tych paliw gazowych wynika z jednej strony z konieczności unikania niekorzystnych konsekwencji dla środowiska wypuszczania tych paliw gazowych do atmosfery lub ich wykorzystywania w sposób mniej efektywny w kotłowniach i ciepłowniach, z drugiej natomiast z odmienności technologii oraz kosztów paliwa w porównaniu z jednostkami opalanymi gazem ziemnym lub węglem.

Zdaniem rządu, rozwój wysokosprawnej kogeneracji w Polsce stymulowany jest w sposób znaczący przez bardzo korzystną sytuację prawną. Stworzenie takiej samej sytuacji źródłom opartym o metan uwalniany i ujmowany przy dołowych robotach górniczych w czynnych, likwidowanych i zlikwidowanych kopalniach węgla kamiennego oraz o gaz palny uzyskiwany z przetwarzania biomasy pozwoli na zwiększenie bezpieczeństwa pracowników w kopalniach węgla kamiennego, jak również na potencjalne uniknięcie emisji ok. 340 mln m3 metanu do atmosfery rocznie, a także stymulować będzie rozwój wykorzystania tych paliw zużywanych bezpośrednio w miejscu ich pozyskania do wytwarzania energii w wysokosprawnej kogeneracji.

W polskim górnictwie węgla kamiennego wyprowadzanych jest rocznie na powierzchnię około 810 mln m. sześć. metanu, w tym około 560 mln m sześć. na drodze wentylacyjnej oraz około 250 mln m sześć. poprzez instalacje odmetanowania kopalń. Metan usunięty z wyrobisk górniczych na drodze wentylacyjnej jest w całości wypuszczany do atmosfery.

Jak podkreślono w uzasadnieniu zmian, aktualnie sprawa ujęcia i wykorzystania metanu stanowi poważny problem, zarówno ze względu na bezpieczeństwo pracy w kopalniach węgla kamiennego, jak i ze względu na ochronę środowiska. Metan jest gazem cieplarnianym, którego potencjał cieplarniany jest 21 razy większy niż dwutlenku węgla. Przedsiębiorstwa górnicze podejmują wysiłki techniczne i ekonomiczne dla zwiększenia wykorzystania uwalnianego i ujmowanego metanu. Realizowane w tym względzie inwestycje są jednak kapitałochłonne, co skutkuje ograniczonym stopniem gospodarczego wykorzystania metanu ujętego w stacjach odmetanowania kopalń (ok. 60 proc.) oraz usuniętego z wyrobisk górniczych na drodze wentylacyjnej ? zaledwie 20 proc. gospodarczego wykorzystania.

Uzupełnione zapisy wprowadzają zakres jednostkowej opłaty zastępczej dla źródeł opalanych metanem uwalnianym i ujmowanym przy dołowych robotach górniczych w czynnych, likwidowanych i zlikwidowanych kopalniach węgla kamiennego oraz gazem palnym uzyskiwanym z przetwarzania biomasy, na poziomie od 30 proc. do 120 proc. średniej ceny sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym.

Podana przez Prezesa (URE) wartość tej średniej ceny, stanowiąca podstawę do ustalania jednostkowych opłat zastępczych na rok 2009, wyniosła 128,8 zł/MWh. Wyznaczona wartość opłaty zastępczej Ozm powinna więc zawierać się w przedziale od 38,6 zł/MWh do 154,6 zł/MWh. Przyjmując możliwość uzyskania ze sprzedaży świadectw pochodzenia wpływów odpowiadających poziomowi opłaty zastępczej i sumując je z przytoczoną średnią ceną na rynku konkurencyjnym, można określić szacunkowy przychód z tytułu wytworzenia i sprzedania 1 MWh energii elektrycznej z omawianych źródeł na 167,4 zł/MWh ? 283,6 zł/MWh. Prognozowany średni koszt produkcji 1 MWh energii elektrycznej z metanu pochodzącego z odmetanowania kopalń (nieuwzględniający kosztu odmetanowania) wyniesie w 2009 r. 262,4 zł. Według przedstawionych danych, zaproponowany przedział wartości jednostkowej opłaty zastępczej Ozm odpowiada kosztom produkcji w źródłach, których dotyczy, zapewniając jednocześnie Prezesowi URE dostateczny zakres elastyczności w kolejnych latach w przypadku zmian cen energii elektrycznej lub kosztów jej wytwarzania.

Materiał z portalu www.wnp.pl. Polskie Towarzystwo Wspierania Przedsiębiorczości 1997-2009